احادیث تربیت کودک در اسلام

وقتی «خدا» محور است آنچه در تربیت از دیدگاه فاطمه(س) قابل توجه است، خدا محوری و پرورش عبادی فرزندان، خودشناسی، و ارتباط انسان با اطرافیان میباشد. محوریت خدا درخصوص مسایل تربیتی باعث ایجاد دو نوع ارتباط بین انسان و خدا میشود؛ ارتباط نظری که همان معرفت خداست. این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه توجه به دوستان ناباب از دیگر موضوعات صیانت در ویژگی جنسی کودکان است، گفت: برای دوستان خوب فرزندان خود سرمایهگذاری و وقت بگذارید و حتی والدین تشویق برای ادامه این دوستیها و باعث استحکام این روابط باشند. نظر به اینکه حکم سرپرستی از موجبات ارث نیست، بنابراین ممکن است زوجین سرپرست برای تامین آتیه کودک تحت سرپرستی خود مالی را به نام او نمایند تا بدین وسیله محرومیت وی را از ارث جبران کنند و در این حالت نگرانی زوجین سرپرست در این خواهد بود که اگر کودک بمیرد، آن اموال به دولت یا به ورثه کودک در خانواده حقیقی او برسد. شاید به دلیل اهمیت توجه به اصل نظارت باشد که معصومان: سفارش نمودهاند مراقب رفتار وگفتار فرزندان خویش باشید؛ زیرا دشمنان وجریانهای انحرافی، عقاید آنان را نشانه گرفتهاند. هویت هر کسی، از متغیرهای فراوانی اثر میپذیرد که یکی از اولین متغیرهای دخیل در شکلگیری هویت، نام او است.

آنچه از اندیشههای فاطمه(س) در این باب، قابل توجه است خدا محوری در عبادت و تعلیم آن به فرزندان میباشد. لذا اهداف تربیتی اسلام با فطرت انسان به لحاظ سازگاری با هدف خلقت، معقول و مؤثر بودن و پویایی آن، هماهنگ است و شارع مقدس برای حفظ و استحکام رابطه بین نظام تعلیم و تربیت و فطرت به حیات انسان توجه خاصی دارد. فرزندانتان را با این سه خصلت تربیت کنید: محبّت و عشق به پیامبرتان(صلى الله علیه وآله)، علاقه و دوستى با اهل بیت پیامبر(علیهم السلام) ـ تعلیم و فراگیرى قرآن مجید. بررسی آموزههای شریعت مقدس اسلام، بازدهی عملکرد صحیح به دستورات تربیتی دین و کنکاش در اندیشه معصومین(ع)، حاکی از این است که خداوند در تدوین شریعت مقدس به عنوان یک برنامه اصیل انسانساز، اهمیت تربیت انسان و توجه به مسایل تربیتی را مدنظر داشته است. ح-هیچ یک از زوجین معتاد به الکل یا مواد مخدر و سایر اعتیادات مضر نباشند. ب-هیچ یک از پدر یا جد پدری یا مادر طفل شناخته نشده، یا در قید حیات نباشند و یا کودکان باشند که به موسسه عام المنفعه سپرده شده و سه سال تمام پدر یا مادر یا جد پدری او مراجعه نکرده باشند.

و-هیچ یک از زوجین مبتلا به بیماریهای واگیر و صعب العلاج نباشند. هر چند فرزندان فاطمه(س) از نظر وراثت به عنوان یکی از سه عامل مؤثر در تکوین شخصیت انسان، دارای نسبی والا و پاک بودند، اما باز هم در تربیت ایشان به عنوان یک انسان نمیتوان نقش مربی را نادیده گرفت. به نظر کارشناسان امور تربیتی، عوامل پنجگانۀ «ژنتیک»، «خانواده»، «مدرسه»، «گروههای همسال» و «تجربههای شخصی»، شکلدهنده اصلی شخصیت هر فردی به شمار میروند، اما در این میان، «خانواده» بهویژه والدین، از همه تأثیرگذارترند؛ زیرا شخصیتسازی و تعادل روانی انسان، در درون خانواده و بهواسطه پدر و مادر شکل میگیرد. آن را اصول می نامیم از آن بابت که بنای همه افعال و کردار و گفتار مذهبی ماست و قبل از هفت سالگی می توان از طریق داستانها و شرح حال ها اشاراتی بدان داشت. با توجه به جایگاه خاص مربی در اصول تربیتی و تأثیر عمیق رفتار و گفتار وی در ساختار فکری و فرهنگی افراد به نقش تربیتی فاطمه(س) در تربیت فرزندان و بررسی اندیشههای تربیتی ایشان میپردازیم. آثار حکم سرپرستی-حکم سرپرستی فقط نسبت به کودک و خانواده سرپرست موثر است و نسبت به اشخاص ثالث اعتباری ندارد، یعنی با صدور حکم قطعی سرپرستی، ک.دک مانند فرزند مشروع و قانونی وارد خانواده شده و با نام خانوادگی زوج برای او شناسنامه صادر می شود و فرزند قانونی و حکمی(نه طبیعی و واقعی) خانواده می گردد اما رابطه ای با سایر افراد خانواده از قبیل جد پدری پیدا نمی کند بنابراین، در صورت فوت پدر، جد پدری ولایت قهری بر چنین کودکی نداشته و باید برای او قیم معین کرد.

مفاد حکم قطعی سرپرستی طبق ماده 14 می بایستی به اداره ثبت احوال ابلاغ و در اسناد سجلی زوجین سرپرست و نام خانوادگی زوج صادر شود. تبصره ماده سه در این خصوص مقرر می دارد: « باردار شدن زوجه یا تولد کودک در خانواده سرپرست در دوران آزمایشی یا پس از صدور حکم موجب فسخ سرپرستی نخواهد شد. پس تفاوت ما در برنامة تربیت فرزندانمان، ناشی از تفاوت و برتری شأن و منزلتمان در مقایسه با سایر مردم است. توجه اسلام به حیات اخروی انسان نیز ناشی از این دیدگاه است. نمونه این اثرپذیری از الگوی عملی، در شب یازدهم محرم هنگامی اتفاق افتاد که حضرت زینب(س) با حالت خستگی و ضعف، نماز شب و نافله خود را ترک نکرد. عرض کردم، برای کمک به شما آسیاب کنم یا بچه را آرام نمایم؟ عدهای زنان یا مردان، میتوانند با درآمد متوسطی زندگی کنند و از فرصت به جای مانده استفاده کرده، به پرورش فرزندان بپردازند. » با این ترتیب میبینیم که نظر مشورتی شورایعالی قضائی آن است که در شرط سن برای کودک باید رعایت سن بلوغ گردد؛ بنابراین پسری را که بیش از 12 سال تمام سن نداشته باشد، چون نابالغ است می توان برای سرپرستی سپرد اما چون دختر در سن 12 سالگی بالغ است، دادگاه نمی تواند چنین حکمی صادر نماید و در مورد دختر سن وی نباید بیش از نه سال تمام قمری باشد.

دیدگاهتان را بنویسید