دانلود 30 عنوان کتاب درباره تربیت اسلامی فرزندان

موضوع سعادت اِنسی ، بدن و نفس بهیمی شهوانی و نفس ناطقة عملی است و موضوع سعادت عقلی ، نفس ناطقة نظری است که مقصود آن از یادگیری چیزی جز خود علم نیست (همان ، ص ۶).عامری کسب سعادت را در گرو کسب اعمال فاضله می داند و کسب اعمال فاضله وقتی حاصل می شود که اسبابِ آن محقق شود. در رأس فضائل قناعت ورزی ، زهد، فروتنی ، صبر در برابر عیب جوییِ عیب جویان و عدم تفاخر به فضائل خود قرار دارد (همان ، ص ۲۷۱ـ۲۷۲) اما از نظر عامری تعلیم و تربیت ، خاص کودکان نیست ، بلکه در هر سنّی مطلوب است و کودکان را باید به تقلید وا داشت و بزرگسالان را به تحقیق در این باب (همان ، ص ۲۷۴).عامری در آرای خویش در باب تعلیم و تربیت ، و هم در دیگر اندیشه هایش ، تحت تأثیر جمهوریت و قوانین وتیمائوس وفیدون افلاطون (عامری ، مقدمة خلیفات ، ص ۱۱۴ـ۱۱۵) و اخلاق نیکوماخوسی و فن خطابه ارسطو (همان مقدمه ، ص ۱۱۷) و نیز تحت تأثیر اندیشه های ایرانی (همان ، ص ۱۷۱ـ۱۷۲) است که در جای جای آثار او، بویژه در السعادة والاءسعاد ، جلوه گر است .ابوعلی مسکویه در تهذیب الاخلاق ــ که آن را به منظور آموزش شیوة تحصیل خویهایی که به سبب آنها افعال نیک به سادگی از انسان صادر شود نوشته ( رجوع کنید به ص ۲۷) ــ آرای خویش را در باب تعلیم و تربیت بیان کرده است .

نوع جدّی تربیت را از نظافت آغاز می کنند و متعلمان را به کارهای نیک وا می دارند و از کارهای بد، مثل دیدن و شنیدن چیزهای نامطلوب ، دور می سازند و آنها را به دیدن تصاویر زیبا و شنیدن صداهای نیک عادت می دهند، زیرا وقتی چیزهای نیک و سودمند را دوست بدارند، دعوت آنها به انجام دادن کارهای نیک و سودمند آسانتر خواهد بود (همان ، ص ۳۶۰ـ۳۶۱). او در کتاب تحصیل السعادة ، سعادت را همان فلسفه می داند (مقدمة آل یاسین ، ص ۷) و طریق تحصیل این سعادت را تعلمِ مقدماتی می داند که جزء فطرت انسانهاست و تنها از این طریق کشف می گردد (۱۴۰۳، ص ۴۹ـ۵۰، مقدمة آل یاسین ، ص ۷ـ ۸). در انتها باید به این نکته اشاره کرد که خوراک حلال و پاک که خالی از هر گونه شک و گمان باشد به مومن بصیرت و توانایی درک می دهد که سبب ارتقا و کمال روح آن می گردد و بالطبع دارای بدنی توانمند و قدرتمند می گردد. او تا آنجا به امر تعلیم و تربیت اهمیت می دهد که در تنظیم مطالب آثارش و نحوة ارائة آنها نیز می کوشد از بهترین شکل و ابزار استفاده کند (همان ، ص ۳۶۷، ۳۷۲).

متعلم پانزده سال بعدی را صرفِ مهارت یافتن در چیزهایی که یاد گرفته کند و پس از پنجاه سالگی به تدریس و تعلیم بپردازد (همان ، ص ۳۸۴ـ۳۸۶). نخست اینکه، از لحاظ روانشناسی رشد و یادگیری، اولویت آموزشی در دوره کودکی و نوجوانی، «تربیت عاطفی و رفتاری» است، نه تربیت شناختی، عقلی، فلسفی و علمی؛ به فرمودة امام صادق (ص): «فرزند بايد هفت سال بازى كند، هفت سال ادب قرآنی بياموزد و هفت سال به یادگیری حلال و حرام بپردازد» (کلینی،1407 ق، 6،47؛ حرعاملی، 1409، 475). بر اساس اولویتبندی رِوایی مراحل رشد، در دوره اول کودکی خبری از آموزش نبوده و هفت سال اول زندگی، دانشگاه تربیت عاطفی است. به عقیدة او سیر تحصیل و تعلم انسان باید چنین باشد که ده سال اول زندگی به ورزش و تربیت بدنی پرداخته شود و ده سال دوم مصروف تحصیل علوم (حساب و نجوم و موسیقی ) و پنج سال بعدی مصروف یاد گرفتن جدل و منطق شود. از اینجاست که وجود مربی و مدبّر و نیز تن دادنِ تربیت شونده به برنامة تربیتی مربی برای محقق ساختن سعادت ضروری می نماید ( رجوع کنید به همان ، ص ۱۵) و در واقع وظیفة مربی بالفعل ساختن آن چیزی است که بالقوه و بالفطره در سرشت آدمی به ودیعه نهاده شده است ( رجوع کنید به همان ، ص ۷۵).

از این رو یکی از اهداف تربیتی خاص این دوره ایجاد آمادگی برای تکلیفپذیری است. به عقیدة عامری در این بخش کتاب ، «تأدیب » آن است که مربی تربیت شونده را به انجام دادن کارهایی وا دارد که تربیت شونده را به شرایط بهتری رهنمون می شود تا بدان عادت کند (ص ۳۵۰) و در واقع مراد او از «اسعاد» همین معنا است ( رجوع کنید به ص ۱۷۴). همچنین لازم است به حیا وا داشته شوند و از دوستان بد دور نگه داشته شوند (همان ، ص ۳۶۲) و همیشه به کاری سرگرمشان دارند، زیرا فراغت و راحتی موجب فساد می گردد (همان ، ص ۳۶۳).مربی در کار تربیت باید تحمل و استقامت و شکیبایی داشته باشد و کودکان را نیز به صبوری وا دارد تا تربیت تأثیر لازم را بر تربیت شونده داشته باشد (همانجا). اگرچه لازم است که در مورد مجازات در زمان درست مورد بحث قرار گیرد ، اما از روانشناسی این امری اشتباه است . 4- عدم توان استدلال منطقی در این رابطه که وجودش برای دفاع از کیان عقیدتی هرکس ضروری است . تلاش برای اینکه متعلم آنچه آموخته تصدیق نماید از دو راه تحقق پذیر است : یکی از طریق برهان و دیگری از طریق اقناع (همانجا).

دیدگاهتان را بنویسید